1. Tôi sử dụng chống đông được 5 tháng nay nhưng mỗi 2 đến 4 tuần lại phải lên bệnh viện để xét nghiệm, rất bất tiện. Cho tôi hỏi các xét nghiệm trên có thật sự cần thiết? Có cách nào để không phải xét nghiệm không?

Bạn sử dụng thuốc chống đông và phải đi kiểm tra xét nghiệm máu định kỳ, có nghĩa là bạn đang sử dụng chống đông loại kháng vitamin K. Đây là xét nghiệm đánh giá hiệu quả của thuốc chống đông bạn đang sử dụng. Dựa vào kết quả xét nghiệm này, bác sĩ sẽ chỉnh lại liều thuốc chống đông của bạn để đạt được hiệu quả điều trị, do đó xét nghiệm này là cần thiết. Trường hợp bạn không muốn phải xét nghiệm, bạn có thể đề nghị với bác sĩ, bác sĩ sẽ xem xét bệnh lý cụ thể của bạn, và nếu có thể thì chuyển cho bạn sang sử dụng thuốc chống đông thế hệ mới đường uống (NOAC). Các thuốc NOAC này có liều thuốc cố định hàng ngày, hiệu quả tốt mà không cần phải đi xét nghiệm máu định kỳ để thay đổi liều thuốc.

ThS. BS. NGUYỄN PHƯƠNG ANH

C9 - Viện tim mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai

2. Tôi bị rung nhĩ đã 3 năm nay, được chỉ định thuốc chống đông nhưng làm mất toa, khi ra nhà thuốc và nhờ tư vấn, tôi biết được có rất nhiều loại thuốc chống đông khác nhau, tôi rất bối rối? Bác sĩ cho tôi hỏi điểm khác nhau và ưu điểm của từng loại?

Hiện nay, có hai loại thuốc chống đông chính là thuốc kháng vitamin K và thuốc chống đông thế hệ mới đường uống (NOAC). Các thuốc kháng vitamin K có ưu điểm là giá thành thấp, nhược điểm là hay có tương tác với thức ăn giàu vitamin K và một số thuốc khác, phải đi xét nghiệm đông máu định kỳ để chỉnh liều thuốc. Các thuốc chống đông thế hệ mới đường uống (NOAC) có ưu điểm là dùng thuốc liều cố định 1-2 lần/ngày mà không cần đi xét nghiệm máu, ít tương tác với thức ăn và thuốc, tuy nhiên nhược điểm của nhóm thuốc này là giá thành cao.

ThS. BS. NGUYỄN PHƯƠNG ANH

C9 - Viện tim mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai

3. Ba em đang bị rung nhĩ và đang điều trị hơn 2 năm nay mà em biết người bệnh cần sử dụng thuốc chống đông liên tục và không được bỏ thuốc. Vậy ba em cần sử dụng thuốc cho đến khi nào?

Khi ba bạn bị rung nhĩ, bác sỹ sẽ sử dụng thang điểm CHA2DS2-VASc để đánh giá nguy cơ huyết khối. Nếu nguy cơ huyết khối ở mức trung bình hoặc cao, ba bạn sẽ được sử dụng các thuốc chống đông nhằm mục đích phòng ngừa đột quỵ. Do rung nhĩ vẫn còn tồn tại và vẫn có nguy cơ huyết khối, ba bạn cần tiếp tục sử dụng chống đông hàng ngày, liên tục suốt quãng đời còn lại. Nếu trường hợp mắc thêm các bệnh lý làm tăng nguy cơ chảy máu như bệnh gan, bệnh thận.. thì cần lại báo cho bác sỹ để chỉnh liều thuốc.

ThS. BS. NGUYỄN PHƯƠNG ANH

C9 - Viện tim mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai 

4. Bác sĩ cho tôi hỏi đột quỵ có triệu chứng không?

Đột quỵ não có các triệu chứng rất dễ để người dân có thể nhận biết. Các triệu chứng đó là: đột ngột bị méo miệng lệch một bên. Và/hoặc đột ngột tê bì, yếu liệt tay, chân một bên. Và/hoặc đột ngột nói ngọng, nói khó. Và/hoặc đột ngột cảm thấy quay cuồng, chóng mặt dữ dội. Và/hoặc đột ngột nhìn đôi hoặc nhìn mờ. Khi phát hiện các triệu chứng này bạn cần xác định chính xác thời gian khởi phát và gọi cấp cứu 115 để đưa người bệnh đến cơ sở y tế chuyên về Đột quỵ nhanh nhất có thể.

ThS. BSNT NGUYỄN TIẾN DŨNG

Trung tâm Đột quỵ - Bệnh viện Bạch Mai

5. Thi thoảng tôi cảm thấy chóng mặt, tay chân yếu và đôi khi mờ 1 bên mắt nhưng tầm 30p là trở lại bình thường? Tôi có bị bệnh không bác sĩ?

Các triệu chứng trên của người bệnh rất có thể là các triệu chứng Đột quỵ não. Vì vậy, tôi khuyên người bệnh cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế chuyên sâu về Đột quỵ để được khám, chẩn đoán xác định cũng như tìm nguyên nhân đột quỵ, để có cách điều trị và dự phòng đúng nhất.

ThS. BSNT NGUYỄN TIẾN DŨNG

Trung tâm Đột quỵ - Bệnh viện Bạch Mai

6. Đột quỵ có thể dùng các thuốc đông y để cho cấp cứu không?

Hiện nay, tất cả các khuyến cáo điều trị của các tổ chức Y tế uy tín chuyên sâu về Đột quỵ não trên thế giới chưa có hướng dẫn cụ thể về bất cứ loại thuốc Đông y nào cho người bệnh Đột quỵ. Vì vậy, chúng tôi không đủ bằng chứng khách quan để khuyên người bệnh nên dùng thuốc Đông y.

ThS. BSNT NGUYỄN TIẾN DŨNG

Trung tâm Đột quỵ - Bệnh viện Bạch Mai

7. Gia đình em chuẩn bị có cháu thứ hai. Khi mang thai cháu đầu tiên em bị tiền sản giật, em nghe nói phụ nữ có tiền sử tiền sản giật có nguy cơ bị đột quỵ cao trong thai kỳ, như vậy có đúng không bác sĩ?

Đúng, tiền sản giật là tình trạng tăng huyết áp và ảnh hưởng đến thận (có đạm trong nước tiểu) khi bạn mang thai. Tình trạng này làm tăng nguy cơ đột quỵ cho phụ nữ về sau này, nhất là khi tiền sản giật xuất hiện sớm trước tuần 32 của thai kỳ. Do vậy ở lần mang thai này, bạn cần khám bác sĩ và theo dõi sức khoẻ thường xuyên để có biện pháp điều trị kịp thời. Ví dụ khi phát hiện tăng huyết áp trong lần mang thai thứ 2, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc phù hợp để tránh các nguy cơ cho bạn, bao gồm cả đột quỵ.

ThS. BS. NGUYỄN HỮU TUẤN

C5 – Viện tim mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai

8. Tôi đọc trên báo thấy mãn kinh sớm có liên quan tới bệnh tim và đột quỵ, như vậy có đúng không bác sĩ?

Phụ nữ sau thời kỳ mãn kinh sẽ có nhiều thay đổi về nội tiết tố trong cơ thể, đặc biệt là khi đó buồng trứng không tiết hóoc môn Estrogen. Hóoc môn này có tác dụng làm cho mạch máu được thư giãn và không bị co thắt. Đồng thời nó cũng giúp cho cơ thể cân bằng quá trình tổng hợp mỡ máu có lợi và mỡ máu có hại. Do vậy, nếu thiếu hụt hóoc môn này sẽ gây ra tình trạng tăng mỡ máu có hại làm xơ vữa mạch máu. Vì thế phụ nữ sau mãn kinh sẽ tăng nguy cơ bị đột quỵ và bệnh tim mạch, đặc biệt là bệnh động mạch vành.

ThS. BS. NGUYỄN HỮU TUẤN

C5 – Viện tim mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai

9. Nếu tôi thường xuyên cáu giận, tôi có nguy cơ đột quỵ cao không bác sĩ?

Thường xuyên cáu giận có thể gây ra tình trạng tăng huyết áp cho bạn, và tăng huyết áp là một yếu tố nguy cơ của đột quỵ, ngoài ra, thường xuyên cáu giận có thể sẽ làm thay đổi hành vi của bạn theo hướng có hại như: bạn sẽ lười vận động, ăn uống không lành mạnh, hút thuốc,… Các yếu tố này sẽ góp phần làm nguy cơ đột quỵ cao hơn cho bạn.

ThS. BS. NGUYỄN HỮU TUẤN

C5 – Viện tim mạch quốc gia, Bệnh viện Bạch Mai

15. Xuất huyết não là nguyên nhân chính của tai biến mạch máu não phải không bác sĩ?

Tai biến mạch máu não (hay còn gọi là đột quỵ) có 2 dạng chính: nhồi máu nãoxuất huyết não, dạng thứ 3 ít gặp hơn là cơn thiếu máu não cục bộ thoáng qua.

Loại đột quỵ do cục máu đông gây ra được gọi là đột quỵ do thiếu máu cục bộ (hay nhồi máu não), và cho đến nay là loại phổ biến nhất, chiếm 87% tổng số trường hợp. Đột quỵ xuất huyết là dạng mạch máu bị suy yếu vỡ ra và chảy máu vào não, chèn ép các mô não xung quanh. Loại này chiếm khoảng 13% các trường hợp đột quỵ. Loại đột quỵ thứ 3, được gọi là đột quỵ nhỏ hoặc cơn thiếu não máu cục bộ thoáng qua (thường được viết tắt từ chữ tiếng Anh là TIA), là do cục máu đông tạm thời gây ra. Loại này nên được gọi đúng hơn là một cơn đột quỵ cảnh báo vì mặc dù chúng có thể chỉ kéo dài một hoặc hai phút, nhưng chúng là một lời cảnh tỉnh để bắt đầu thực hiện một số thay đổi lối sống và gặp bác sĩ điều trị càng sớm càng tốt.

BS. CKII. NGUYỄN TRỌNG LUẬT

KHOA NỘI TIM MẠCH – BV CHỢ RẪY

16. Tôi nghe nói tai biến mạch máu não rất nguy hiểm? Vậy tai biến mạch máu não là gì vậy bác sĩ?

Tai biến mạch máu não (hay còn gọi là đột quỵ) xảy ra khi một mạch máu vận chuyển oxy và chất dinh dưỡng đến não bị tắc nghẽn do cục máu đông hoặc mạch máu bị vỡ. Khi một trong hai điều này xảy ra, não không nhận được lượng máu giàu oxy cần thiết và các tế bào não bắt đầu chết nhanh chóng. Đó là lý do tại sao việc nhận biết các dấu hiệu và triệu chứng của đột quỵ là rất quan trọng. Tai biến mạch máu não nếu không phát hiện và xử trí kịp thời sẽ để lại những di chứng nặng nề, thậm chí trong những trường hợp nặng dù phát hiện sớm, bệnh nhân vẫn có nguy cơ cao tử vong.

BS. CKII. NGUYỄN TRỌNG LUẬT

KHOA NỘI TIM MẠCH – BV CHỢ RẪY

17. Tôi bị bệnh xơ vữa động mạch, có thể chơi thể thao được không bác sĩ?

- Xơ vữa động mạch là sự tích tụ của chất béo, cholesterol và các chất khác trong và trên thành động mạch của bạn. Sự tích tụ này được gọi là mảng bám (mảng xơ vữa – plaque). Các mảng xơ vữa có thể khiến động mạch của bạn bị thu hẹp, cản trở sự lưu thông máu. Các mảng bám cũng có thể nứt hay vỡ ra, hình thành cục máu đông hay di chuyển đến vị trí khác gây tắc mạch máu. Thói quen sống lành mạnh có thể giúp ngăn ngừa hoặc làm chậm diễn tiến của xơ vữa động mạch 

Thói quen sống lành mạnh đó là gì?

1. Bỏ hút thuốc lá

2. Ăn thực phẩm lành mạn

3. Duy trì cân nặng hợp lý

4. Thư giãn và giảm căng thẳng

5. Tập thể dục thường xuyên: giúp cải thiện lưu lượng máu, giảm huyết áp và giảm nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch. Tập thể dục như thế nào? tập thể dục ít nhất 30 phút trong hầu hết các ngày trong tuần. Nếu bạn không thể tập thể dục vào một buổi cố định, hãy thử chia nhỏ thành các khoảng thời gian 10 phút bất cứ lúc nào bạn thấy thích hợp. Bạn có thể đi cầu thang bộ thay vì thang máy, đi bộ xung quanh khu nhà hoặc thực hiện một số động tác ngồi hoặc chống đẩy trong khi xem tivi.

Như vậy bạn hoàn toàn yên tâm tập thể dục, chơi thể thao khi bạn bị xơ vữa động mạch nhé.

BS. CKII. NGUYỄN TRỌNG LUẬT

KHOA NỘI TIM MẠCH – BV CHỢ RẪY